SAPERE AUDE

Η ένταξη της χώρας μας στα χρηματοδοτικά προγράμματα του ΔΝΤ σηματοδότησε και την έναρξη μιας διεργασίας, η οποία θα αναπροσανατολίσει το ρόλο και το ειδικό βάρος της μισθωτής εργασίας στην ελληνική κοινωνία. Η πρώτη διάσταση αυτής της ανέλιξης αφορά στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, τον πιο βασικό πυλώνα της κοινωνικής αλληλεγγύης. Είναι πρόδηλο ότι οι προωθούμενες μεταβολές δε συνιστούν μόνο πρωτοβουλίες οικονομικού εξορθολογισμού. Αποτελούν ταυτόχρονα και συθέμελους κλυδωνισμούς του οικοδομήματος στήριξης της ελληνικής οικογένειας που κυριάρχησε μετά τη μεταπολίτευση. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικοί συνταξιούχοι θα είναι υποχρεωμένοι να προσδοκούν λιγότερες -ποιοτικά και ποσοτικά- παροχές κοινωνικής πρόνοιας κι, επομένως, να στηριχτούν περισσότερο στις δικές τους δυνάμεις μετά τη δύση του εργασιακού τους βίου. Η νέα δέσμη μέτρων στήριξης του ασφαλιστικού συστήματος θα αντανακλάται σε χαμηλότερες συντάξεις, περιορισμένες παροχές υγείας και περίθαλψης και, ασφαλώς, σε υποβάθ...

Οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίστηκαν από μία εντυπωσιακή διόγκωση του τριτογενή τομέα στις ανεπτυγμένες χώρες. Μολονότι παλαιότερα επικρατούσε η άποψη πως ο τομέας των υπηρεσιών είναι εν πολλοίς προστατευόμενος από τον διεθνή ανταγωνισμό, οι τεχνολογικές εξελίξεις και η ανάδυση μεγάλων δεξαμενών εργατικού δυναμικού στην Ασία και την Ανατολική Ευρώπη αλλάζουν βαθμιαία αυτήν την εικόνα, θέτοντας σταδιακά σε καθεστώς επισφάλειας μυριάδες θέσεις εργασίας. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Blinder από το πανεπιστήμιο Princeton, το μεγάλο πρόβλημα για την επόμενη γενιά εργαζομένων θα είναι η εξαγωγή (offshoring) θέσεων εργασίας και ιδίως σε χώρες με χαμηλές εργατικές αμοιβές. Μέχρι τώρα η υπεράκτια μετακίνηση θέσεων εργασίας αφορούσε κυρίως τη βιομηχανία και ορισμένες θέσεις εργασίας χαμηλής ποιότητας του υπηρεσιών (π.χ. εργαζόμενοι στα τηλεφωνικά κέντρα). Στο μέλλον φαίνεται πως και άλλες υπηρεσίες θα αρχίσουν βαθμηδόν να εξάγονται όπως εργασίες πληροφορικής, φορολογικές και νομικές συμβουλές...

Η ανεπαρκής εφαρμογή των μέτρων για τον περιορισμό του καπνίσματος στο περιβάλλον εργασίας έχει αναδείξει την αναγκαιότητα για άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος. Άλλωστε, έχει αποδειχθεί ότι η απαγόρευση του Καπνίσματος στο Χώρο Εργασίας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας, μείωση των απουσιών, ελάττωση του υγειονομικού κόστους και βελτίωση της υγείας των εργαζομένων. Εν μέσω αυτών των δεδομένων, κρίσιμος είναι ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι μπορούν, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων, να ενισχύσουν το αντικαπνιστικό θεσμικό πλαίσιο. Επομένως, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων για την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του 2010 (που έχει καθολική ισχύ στον ιδιωτικό τομέα), οι εργατικές και εργοδοτικές οργανώσεις θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε αποτελεσματικά μέτρα απαγόρευσης του καπνού στους χώρους εργασίας και να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς ελέγχου της εργατικής νομοθεσίας (ΣΕΠΕ). Ανάλογες ρυθμίσεις μπορούν ασφαλώς να π...