SAPERE AUDE

Θεόδωρος Κουτρούκης * Ως εαυτόν… Είναι αρκετός καιρός που στη χώρα μας έχει ακινητοποιηθεί ένα ιδιότυπο «Εξπρές του μεσονυκτίου». Ο ενδημικός χαρακτήρας της βίας είναι πλέον πρόδηλος σε πολυάριθμές πλευρές της δημόσιας ζωής: πομπώδης συνθηματολογία κατά συρροή, φανατισμός, εκφοβισμός, διάθεση εξευτελισμού του αντιπάλου, χρήση φυσικής και λεκτικής βίας, ιδεολογικοποίηση της αγανάκτησης, του σαματά και του υβρεολόγιου, μνησικακία, κυριαρχία λαϊκισμού και σεναρίων συνωμοσίας, δημαγωγία, έλλειμμα ανοχής απέναντι στο διαφορετικό, ξενοφοβία, ρατσισμός και όλα τα δεινά του κουτιού της Πανδώρας είναι εδώ. Η κουλτούρα της βίας, της αγένειας και της χυδαιότητας είναι αρεστή σε μεγάλα ακροατήρια, ενώ πολυάριθμοι είναι εκείνοι που αρκούνται στο ρόλο του «θυμωμένου», «στενοχωρημένου» και «αγανακτισμένου», αποποιούμενοι την ιδιότητα του πολίτη ως φορέα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Στη μάτι του κυκλώνα της βαθιάς ύφεσης και των οξύτατων κοινωνικών προβλημάτων αυξάνονται δρ...

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ελλάδα: το φάντασμα του ευρωπαϊσμού. Μετά από μια τριακονταετία ευδόκιμης θητείας της χώρας μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια (με τις όποιες καταγεγραμμένες αδυναμίες) και ευρεία λαϊκή αποδοχή της θέσης στη χώρα στην Ε.Ε., τα δύο τελευταία χρόνια η κατάσταση αυτή φαίνεται πως αλλάζει. Από την μία πλευρά ο εγχώριος πολιτικός κόσμος έχει επιχειρήσει να μεταβιβάσει τις ευθύνες της οικονομικής δυσπραγίας της χώρας μας στους ευρωπαίους εταίρους μας, αποσιωπώντας φυσικά πώς η κραυγαλέα αποτυχημένη πολιτική ηγεσία συμμετείχε προθύμως στο όργιο καταλήστευσης των κοινοτικών πόρων και κονδυλίων από αφερέγγυους αναδόχους των αντίστοιχων αναδόχων των χρηματοδοτούμενων έργων και δράσεων. Από την άλλη είναι πρόδηλο πως τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και ο φθηνός –ελέω της ΟΝΕ- δανεισμός εν πολλοίς τροφοδότησαν ανερυθρίαστα φαινόμενα διαφθοράς, αρρωστημένου υπερκαταναλωτισμού κι ευρείας σήψης στη διοίκηση αντί να κατευθυνθούν στην ανάπτυξη, τη μεταρρύθμιση του ...

Καθώς οδεύουμε προς τις εκλογές της 6ης Μαΐου ο ελληνικός λαός έχει κατακλυστεί από ένα πολιτικό λόγο που υπερχειλίζει από μηρυκασμούς, στερεότυπα, ηθικισμούς, και κενολογίες, που εν μέρει πρεσβεύει την ακυβερνησία της επόμενης ημέρας. Σε ένα κρεσέντο λαϊκισμού και ανεύθυνης κενολογίας οι πολιτικοί ταγοί ενδύονται το χιτώνα του δήθεν ασυμβίβαστου και επιχειρούν να προβάλλουν το μύθο της ασυμβατότητας της ελληνικής πολιτικής σκηνής με τις συναινετικές πρακτικές και τις τεχνικές συμβιβασμού που διαθέτουν τα συστήματα διακυβέρνησης των λοιπών ευρωπαϊκών χωρών. Είναι αξιοπρόσεκτο το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης θεμελιώθηκε στη συντριβή των μετριοπαθών πολιτικών δυνάμεων (ΕΚΝΔ/ΕΔΗΚ, ΚΚΕ εσ, ΕΔΑ, Συμμαχία), ενώ η στρατηγική της αδιαλλαξίας αποδείχτηκε πάντοτε ως η ταχύτερη ατραπός των αντιπολιτευομένων κομμάτων προς την εξουσία και, επομένως, δεν ευνοήθηκαν οι κυβερνήσεις συνεργασίας. Στην Ελλάδα των Μνημονίων τα πολιτικά κόμματα είναι απρόθυμα να παρο...

Καθώς η ύφεση συνεχίζει να επισκιάζει την ελληνική οικονομία βιώνουμε τη σταδιακή κοινωνική αποδιάρθρωση ή/και τον αφανισμό του μεγαλύτερου τμήματος της μεσαίας τάξης.    Οι συνέπειες από αυτή την εξέλιξη αναμένεται να είναι δραματικές. Η Μεσαία Τάξη (ΜΤ) θα μπορούσε να περιγράφει ως ή το σύνολο των οικονομικά ανεξάρτητων πολιτών που δε διαθέτουν αξιοσημείωτο μερίδιο κοινωνικής επιρροής / εξουσίας και σ’ αυτή συνήθως περιλαμβάνονται ελεύθεροι επαγγελματίες, εισοδηματίες, μάνατζερ μεγάλων επιχειρήσεων, ανώτεροι δημόσιοι υπάλληλοι. Η ΜΤ διαθέτει ορισμένα κρίσιμα χαρακτηριστικά που την κατατάσσουν στο ρόλο μιας τάξης-κλειδί στο οικονομικό και πολιτικό σύστημα: ευνοεί τη συσσώρευση κεφαλαίου και την αποταμίευση, συμβάλλει στην απασχόληση και την αύξηση της παραγωγικότητας. η καταναλωτική ισχύς της οδηγεί σε ανασύνθεση της ζήτησης κι επέκταση των αγορών, εξέλιξη που επιτρέπει την εμφάνιση οικονομιών κλίμακας. ενθαρρύνει τις πολιτικές μεταρρυθμίσεων και τις θεσμικές αλλαγές που συ...

Μια από τις πιο ζοφερές πτυχές της δημοκρατίας μας είναι τα οικονομικά των κομμάτων. Κι αν λόγω της ύφεσης η αγορά πλέον βρίθει από προβληματικές επιχειρήσεις, οι στυλοβάτες της δημοκρατίας μας έχουν ανάλογη πορεία. Φαίνεται πως πολύ πριν κυβερνήσουν και δημιουργήσουν το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος, τα κομματικά στελέχη «προπονούνται» διογκώνοντας τα χρέη των πολιτικών οργανισμών. Πράγματι τα οικονομικά δεδομένα είναι συντριπτικά: μόνο τα δύο μεγαλύτερα κόμματα οφείλουν στις τράπεζες ποσά που προσεγγίζουν τα 250 εκατ. ευρω, ενώ η κατάσταση είναι ανάλογη και σε μικρότερα κόμματα. Ενώ ο λαός υποβάλλεται σε εξοντωτικές θυσίες, τα κόμματα (τα οποία παρεμπιπτόντως αρνήθηκαν πρόσφατα να κυβερνήσουν παραδίδοντας τη διακυβέρνηση σε εξωκοινοβουλευτικό πρωθυπουργό) σε ένα ρεσιτάλ κυνισμού συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και να δανειοδοτούνται προεξοφλώντας τούτη τη χρηματοδότηση έως και τα επόμενα 5-6 χρόνια. Το μέγα ερώτημα είναι ποιος θα πληρώσει το «μάρμαρο» αν τα κό...

Θα ήταν κοινοτοπία η διαπίστωση ότι η κατάσταση στην αγορά εργασίας είναι σε πολλές περιπτώσεις χαοτική εν μέσω της αδυναμίας των ελεγκτικών αρχών, αλλά και των εκτεταμένων παραβιάσεων της εργατικής νομοθεσίας. Από την άλλη πλευρά, η προοπτική και το κόστος προσφυγής στη δικαιοσύνη για την επίλυση των πιο απλών ατομικών διαφορών εργασίας αποθαρρύνει πολλά στρώματα εργαζομένων από τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους. Φαίνεται πως είναι ώριμες πλέον ο συνθήκες για να δημιουργηθεί ένας αποτελεσματικός εξωδικαστικός θεσμός επίλυσης των ατομικών διαφορών εργασίας, ένας Συνήγορος του Εργαζόμενου (ΣτΕ). Το παράδειγμα του Workplace Ombudsman στην Αυστραλία είναι πολύ ενδιαφέρον και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, τηρουμένων των αναλογιών, και στη χώρα μας. Ο Συνήγορος του Εργαζόμενου (ΣτΕ) είναι ένας ανεξάρτητος θεσμός της αυστραλιανής κοινοπολιτείας, που ευθύνεται για τη συμμόρφωση στο δίκαιο των εργασιακών σχέσεων και υποστηρίζεται από ένα Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας και ανάλογο διοικητικό προσωπ...

Οι τελευταίες δεκαετίες γινόμαστε μάρτυρες μιας αύξησης της απασχόλησης στις υπηρεσίες, αλλά και τη συμπίεση της σε άλλους τομείς και ιδίως στον πρωτογενή. Παράλληλα στον κόσμο και την Ευρώπη βιώνουμε την κορύφωση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης. Οι πρώτες μετρήσεις των επιπτώσεων της ύφεσης απεικονίζουν μια αγορά εργασίας εξαιρετικά αδύναμη. Το ποσοστό ανεργίας είναι πολύ υψηλό και η διάρκεια ανεργίας πρωτοφανώς μακρά. Ιδίως στην Ελλάδα η κρίση χρέους και η ένταξη της χώρας μας σε καθεστώς εξωγενώς ελεγχόμενης πιστοδότησης οδήγησε στην συνομολόγηση του πολυθρύλητου Μνημονίου. Η δέσμη οικονομικών μέτρων συνοδεύει την εν λόγω διευθέτηση της χώρας μας με τους πιστωτές της ήδη οδηγεί στη συμπίεση της ζήτησης, την ύφεση και επομένως, στη διόγκωση της ανεργίας. Επιπλέον, σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητικών κέντρων στο διάστημα της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας η αγορά εργασίας θα πρέπει, χρησιμοποιώντας το πλούσιο οπλοστάσιο της εργασιακής ευελιξίας, να μεταφέρει δεκάδες χι...